Gezamelijke activiteiten Vlaamse Volkssterrenwacht in 2015

Venus en Mars verenigd
Op zaterdagavond 21 februari 2015 staan Venus en Mars relatief dicht bij elkaar aan de hemel, met de smalle maansikkel in de buurt. Venus en Mars zijn heldere hemellichamen, dus deze samenstand zal wel opvallend zijn. Bovendien geeft Valentijn één week eerder de ideale gelegenheid om deze samenstand van de ‘vrouwelijke planeet’ en de ‘mannelijke planeet’ onder de aandacht van het grote publiek te brengen.

De Vlaamse Volkssterrenwachten zullen die dag hun deuren openstellen en hun waarnemingsinfrastructuur ter beschikking stellen om het publiek de gelegenheid te geven deze (en andere) hemellichamen onder begeleiding te observeren.

Zonsverduistering
Op vrijdagochtend 20 maart 2015 vindt er een zonverduistering plaats, die totaal zal zijn over onder meer de Faeröer-eilanden en Spitsbergen. Bij ons is de verduistering slechts gedeeltelijk, maar op het hoogtepunt zal toch meer dan 83% van de zonnediameter bedekt zijn door de maan, wat zeer uitzonderlijk is. De eclips begint omstreeks 9h28m en eindigt omstreeks 11h46m. Het hoogtepunt vindt plaats omstreeks 10h35m. Eclipsen zijn een van de meest tot de verbeelding sprekende hemelverschijnselen. Daarom grijpen de Vlaamse Volkssterrenwachten ze in de mate van het mogelijke steeds aan om het grote publiek te sensibiliseren. Zij zullen alle die voormiddag open zijn om bezoekers de kans te geven onder deskundige begeleiding en met behulp van het aanwezige instrumentarium veilig de eclips waar te nemen.

Sterrenkijkdagen
Op vrijdagavond 27 en zaterdagavond 28 maart 2015 vinden de landelijke Sterrenkijkdagen door, op initiatief van de Vereniging voor Sterrenkunde. De Vlaamse Volkssterrenwachten spelen hierin reeds lang een sleutelrol. De maan is die avonden iets voorbij het eerste kwartier en is het meest voor de hand liggende object om te laten zien aan de belangstellende jongeren en aan het grote publiek omdat wegens de nabijheid van dit hemellichaam reeds met beperkte middelen zeer veel detail zichtbaar is. Qua planeten is Mars nog te zien in de vroege avond, laag boven het westen; Venus gaat al meer dan drie uur na de zon onder en is een opvallende ‘avondster’; Jupiter is de hele avond zichtbaar; en wie het nodige geduld heeft, kan in de vroege uurtjes Saturnus nog zien opkomen.

Zonnekijkdag
Op zondag 5 juli 2015 nemen de Vlaamse Volkssterrenwachten deel aan de zonnekijkdag. De Vlaamse Volkssterrenwachten zullen die dag hun deuren openstellen en hun waarnemingsinfrastructuur ter beschikking stellen om het publiek de gelegenheid te geven de zon veilig en onder begeleiding te observeren. Door het grote publiek wordt een sterrenwacht bijna automatisch geassocieerd met nachtelijke waarnemingen van sterren, terwijl op die manier de dichtstbijzijnde en voor ons meest belangrijke ster buiten schot blijft: de zon. De zon zorgt immers voor het licht en de warmte dat leven op aarde mogelijk maakt. Deze energie produceert de zon door kernreacties in haar kern, en wordt vervolgens naar buiten getrans-porteerd. Daar uit de activiteit van de zon zich in de vorm van zonnevlekken, zonnevlammen, fakkelgebieden, protuberansen en zonne-uitbarstingen.

Maansverduistering
Tijdens de ochtend van 28 september 2015 vindt er totale maansverduistering plaats, goed zichtbaar vanuit Vlaanderen. De timing is enigszins ongunstig: het verschijnsel van aan om 3h07m en eindigt om 6h27m. De totale fase duurt van 4h11m tot 5h23m. Uit het verleden blijkt echter dat het mogelijk is om het grote publiek en de schoolgaande jeugd hiervoor te sensibiliseren door er een ontbijthappening van te maken. De Vlaamse Volkssterrenwachten zetten een happening op rond de totale maansverduistering van maandagochtend 28 september 2015. Zij zullen het verschijnsel opvatten als een ontbijthappening om door deze eerder ongewone benadering de nieuwsgierig van het grote publiek en de schoolgaande jeugd te wekken, die het verschijnsel kunnen komen waarnemen in combinatie met een ontbijt, op weg van huis naar werk of school.

Nacht van de Duisternis
Op zaterdag 10 oktober 2015 organiseert de Bond Beter Leefmilieu in samenwerking met Preventie Lichthinder en de Werkgroep Lichthinder van de Vereniging voor Sterrenkunde de jaarlijkse Nacht van de Duisternis. Verschillende gemeenten werken hieraan mee door de publieke verlichting te doven.  De Vlaamse Volkssterrenwachten nemen deel aan de Nacht van de Duisternis. Door middel van voordrachten, demonstraties en – indien het weer het toelaat – een introductie tot de sterrenhemel, zullen zij het grote publiek sensibiliseren voor het probleem van lichthinder.